Voorbij het overduidelijke kijken

“Ik zie geen enkele reden om het overduidelijke vast te leggen” – Edward Weston |

Hij bedoelt met ‘het overduidelijke’ het voor de hand liggende; wat we als groep mensen als consensus aan benoemingen bepaald hebben en overeengekomen zijn: we noemen een boom een boom, een huis een huis, een bloem een bloem, een auto een auto, etc.

Edward Weston zocht niet naar ongewone onderwerpen, maar keek zo lang naar een object en onderzocht deze beschouwend tot het bijzondere in het gewone omhoog kwam voor hem. Voorbij de benoeming en voorbij het bestempelen ‘wat het is’, en hij het ‘ding’ echt kon zien.

Zoals met deze paprika, die hij in 1930 langdurig beschouwde, totdat hij los kwam van het woord paprika en voorbij de ‘paprika’ kon zien. Iets wat tot dan toe nog niet gedaan werd in de fotografie!

Het stoffelijke ding voor je neus, dat is Het

Zenmeester Huan Po, 6e eeuw

edward weston, bell pepper, paprika, miksang, contemplatieve fotografie, mindfulness, mindful fotografie, misken, miskang Edward Weston, Pepper No.30, 1930

om in deze eeuw even op te houden met rondrennen, rustig in het gras te gaan zitten, de wereld uit te zetten en de aarde weer te voelen, om het oog toe te staan een wilg te zien, een wolk, een blad – dat is een onvergetelijke, wonderbaarlijke ervaring…”

Frederick Franck uit ‘De zen van het zien – tekenen als meditatie’

We kijken niet goed

Benoemen is heel erg handig en praktisch, tot op zekere hoogte. Het is behulpzaam te weten waarover we praten als we samen met anderen zijn. Hoewel dit natuurlijk geen garantie is! Maar … wat ook gebeurt met benoeming en de overeengekomen consensus hierover; we kijken niet verder dan de benoeming.

“Het is een boom; ik weet wat het is, ik vind deze leuk of niet leuk of het interesseert me niet”. En klaar, dat is genoeg, we denken te weten wat het is. Wat ons een gevoel geeft dat we weten waar we zijn en wie we zien. En we kijken niet meer verder.

En ook, met alles wat er nieuw verschijnt aan technologie, gadgets, entertainment, betere lenzen en betere photoshop software, wordt er steeds meer gekeken en gekeken. De snelheid van kijken loopt op.

Juist door deze snelheid en de veelheid wordt er steeds minder iets gezien zoals het is. In de steeds makkelijk bedienbare photoshop software die je tegenwoordig overal gratis bij krijgt, wordt een vastgelegd beeld al veranderd voor het werkelijk gezien is, zoals het is.

Ooggetuigen zijn het minst betrouwbaar

Dit is in het justitieel systeem al langer bekend; ooggetuigen zijn het minst betrouwbaar. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat met de manier van ondervragen een ooggetuige vrij makkelijk gestuurd kan worden. En wel zodanig dat aan het einde van de ondervraging de ooggetuige gelooft dat wat hij/zij werkelijk gezien heeft datgene is waar de ondervrager op aanstuurde.

“Ooggetuigen vullen gaten in hun geheugen op door losse flarden te verbinden met zelf beredeneerde details. Later is het moeilijk onderscheid te maken tussen wat ze wel en niet zelf hebben waargenomen.” Hier maken ondervragers gretig gebruik van.

Conclusie: er word niet goed gekeken.

Nuheid

Contact maken en verbinding ervaren gebeurt altijd in het hier en nu, en is een voorwaarde om te zien – en met onze zintuigen is dit de makkelijkste manier! Onze ogen kunnen ook als een poort zijn; van directe levendige waarneming, naar een gelukzalige ervaring van verbinding, schoonheid en expansie van vreugdevolheid. Zo ervaren we nuheid.

Nuheid is vrij van duwen en trekken met wat we ervaren, vrij van zelf beredenerende details. Vrij van indeling in ‘leuk’/’niet leuk’, vrij van kijken met idee vooraf wat je wilt zie, vrij van verwachting. Vrij en vreugdevol!

Verlangen naar schoonheid

We delen allemaal het verlangen naar schoonheid. We delen het verlangen bijzondere dingen te (willen) zien en te beleven. Dit is een diep inherent verlangen naar versmelting; met alles, met onszelf, met wie we werkelijk zijn, met de schoonheid die we al in ons dragen, met de schoonheid in onze directe omgeving. Voorbij het overduidelijke.

We kunnen iets zien zoals het is vóórdat we er over begonnen te denken, vóórdat we er iets van beginnen te vinden, vóórdat we er een mening over vormen. We kunnen het verschil gaan begrijpen tussen en direct en indirect; tussen waarnemen en conceptualiseren.

We kunnen werkelijk iets zien zoals het is, de schoonheid die iets al in zich draagt – voorbij benoeming, voorbij het gebruikelijke, voorbij associaties, voorbij wat we al weten, voorbij cultuur, voorbij tijd – tijdloos.

Wie werkelijk zien wil, kiest niet tussen wat aantrekt en afstoot

Hsin Hsin Ming(6e eeuw)


Hier een selectie fris geziene momenten, voorbij het overduidelijke, omgezet in een foto.

49 foto’s

Deze post is ook beschikbaar in: Engels, Spaans