De 6 Meest Gestelde Vragen

6 meest gestelde vragen over Miksang Contemplatieve Fotografie

In Miksang ligt de nadruk op pure waarneming en pure fotografische expressie.

De basis is dat we allemaal het inherente vermogen van pure waarneming en helder zien hebben; hier worden we mee geboren.

Over pure waarneming

Pure waarneming is direct, levendig en vreugdevol. In de praktijk houdt dit in dat we beginnen met geen idee hebben over wat we willen zien en fotograferen, om de ervaring van pure waarneming te ervaren. In plaats van dat we een idee hebben en dit uitwerken; dit is de meest beoefende vorm van de hedendaagse creativiteit en fotografische expressie. Eerst is er een idee of concept wat het eindresultaat zo ongeveer moet zijn, en deze wordt uitgewerkt; er wordt gezocht en gevonden en daar komt een resultaat uit.

Deze contemplatieve benadering van fotografie gaat allereerst over wakker en vreugdevol opmerken wat met ons kijken, zien en zijn resoneert. We verschuiven van resultaatgericht fotograferen naar het proces van pure waarneming en opmerken wat levendig resoneert.

Iets wat resoneert, voelen we. Wat we voelen wat visueel resoneert is wat we zien vanuit ons hart.

Zien vanuit het hart is de ervaring van het levendig en vreugdevol waarnemen; met wakkere ogen, een kalme geest en open hart. In deze ervaringen ervaren we onze unieke resonantie met zomaar iets uit de visuele schoonheid in ons alledaags leven.

Dit mogelijk in ieder moment.

En toch ervaren we dit vaak niet zo. Hoe kan dat?

Met Miksang oefenen we om beschikbaar te zijn wanneer iets visueel resoneert, wanneer we een directe levendige waarneming ervaren. Dit ervaren we al heel vaak, maar veelal onbewust.

Het is dan vooral handig te begrijpen dat onze geest, heel eenvoudig uitgelegd, uit twee aspecten bestaat:

  • Denken
  • Ruimte

We zijn zo goed geworden in het denken, dat we voornamelijk ons denken ervaren. dat als we iets zien voornamelijk het denken ervaren over wat we zien. Dit is indirecte waarneming.We zijn zo goed geworden in het denken, dat al we iets zien voornamelijk ons denken ervaren over wat wat we zien. Dit is indirecte waarneming.

In Miksang oefenen we het bewust in het hier en nu een moment van geraakt zien herkennen en toe te laten; dit gebeurt vanuit de open ruimte in onszelf. Dit is directe waarneming.

Zodra we denken over iets wat we zien is het proces van waarneming voorbij.”

We beoefenen hoe we deze ervaring fotografisch en oprecht kunnen uitdrukken. Dit is iets anders dan alleen maar iets fotograferen zodat het vastgelegd is. We gebruiken de camera om onszelf eraan te herinneren dat we onze kinderlijke verwondering nog steeds hebben. Deze ligt grotendeels bedolven onder onze serieuze concepten hoe we naar de wereld kijken nu we volwassen zijn geworden.

Over pure fotografische expressie

De camera
Behalve het praktische van fotograferen heeft de camera in Miksang ook de functie onszelf eraan te helpen herinneren dat we helder kunnen zien en dat we ons kunnen verwonderen.

Daarom is het altijd meenemen van een camera al een goede beoefening!

De twee functies van de camera:

  • het is een middel ter herinnering aan helder zien en het plezier van zomaar iets zien – het meenemen van de camera maakt je alert
  • op het moment dat je een ervaring van geraakt zien ervaart je dit kan fotograferen

In de contemplatieve benadering van fotografische expressie brengen we onze (kinderlijke) verwondering samen met onze volwassen vaardigheden van het (eenvoudig) bedienen van een camera.

Iedere keer als we een foto maken verdiepen we onze verbinding met iets van schoonheid in onze alledaagse wereld; zo ontdekken we de magie van alledaagse schoonheid.

We vertragen

We kijken langzamer. We zijn zo gewend om snel te kijken, snel te benoemen wat we zien en er snel iets van te vinden, dat we eerst ons kijken en zien vertragen.

We herkennen wel steeds sneller wat ons visueel raakt uit de veelheid van visuele rijkdom om ons heen. Want niet alles wat we zien raakt ons ook.

Dan kijken we langzamer.

We kijken, we zien, we kijken verder en we zijn.

Vanuit deze pure staat van waarneming en wakkerheid geven we expressie aan onze ervaring van geraakt zien, met onze camera.

Eén moment tegelijk, vrij en vreugdevol!

En hoe werkt dit nu in de praktijk?

Hieronder beantwoord ik een aantal van de meest gestelde vragen over Miksang Contemplatieve Fotografie.

VRAAG 1

Veel foto’s zijn van dichtbij gefotografeerd in Miksang Fotografie. Fotografeer je alleen details, of ook wat je helemaal ziet?

In Miksang beginnen we met eerst bewust één iets tegelijk te zien, zoals we het zien vanuit een staande of zittende positie. Niet straks of daarnet, maar nu, op dit moment, direct en levendig. We zijn zo gewend om snel te kijken en te weten wat het is wat we zien dat we niet lang doorkijken. Als we langer kijken, voorbij wat we weten, zien dat ene iets helemaal.

Wat we vaak bedoelen met iets ‘helemaal’ zien is een samenstelling van benoemingen wat samenkomt in een concept. We zien iets en benoemen het meteen zodat we weten wat het is. We zoeken heel snel in onze database van alles wat we geleerd hebben en weten. “Het is dit – boom, huis, auto, kerk, zonsondergang – oh gelukkig, ik weet wat het is.” Want dan voelen we ons ‘gerust’ – “ik weet wat het is, ik weet waar ik ben en wie ik ben”.En als fotograaf wil je dit overbrengen als iets wat ‘helemaal’ gezien is.Echter, dit is indirecte waarneming.

We zijn namelijk heel goed in denken. En denken is heel handig. Maar hoe we denken en hoeveel we denken is niet altijd behulpzaam!

Ons denken over iets start supersnel op zodra we een zintuiglijke ervaring beleven. Vanuit onze levenslange conditionering van alles benoemen en er wat van vinden, vinden we er dan ook heel snel wat van. Dit hebben we vaak niet eens door, omdat we er zo goed en snel in zijn geworden.En dit vormt iedere keer een referentiekader van benoemen, en het indelen in ‘vind ik leuk’ of ‘vind ik niet leuk’ of ‘interesseert me niet’, en associaties die heel snel ontstaan zodra we zien wat ons doet denken aan iets soortgelijks wat we al eens gezien hebben.

De snelheid waarmee we van een directe zintuiglijke ervaring gaan naar een compleet concept van benoemingen, het ingedeeld hebben of opgaan in associaties is 0,5 seconde!

We ontspannen en verbinden ons met geraakt zien

We ontspannen in het zien zoals het is. Zoals we het zien op dat moment en zoals hetgeen is zoals het is. Dit ontspannen maakt dat we onze actief mentaal redeneren kalmeren en leunen in de open ruimte van onze geest.Vrij van ieder soort context, vrij van ieder referentiekader, vrij van het mentale weten en benoemen. Vanuit deze open ruimte in onszelf oefenen we het opmerken wat ons visueel raakt. En dat is één iets tegelijk.

Geraakt zien is heel vaak iets heel eenvoudigs, en uit zichzelf al poëtisch. Het kan een detail zijn, maar het kan ook een groter geheel zijn.

“Als we in staat zijn te ontspannen, te ontspannen bij het kijken naar een wolk, te ontspannen bij het zien van een regendruppel en zijn echtheid – dan zien we de onvoorwaardelijkheid van de realiteit, die heel eenvoudig aanwezig is in de dingen zoals ze zijn. Heel simpel.“ 

Chögyam Trungpa – ‘Het ontdekken van magie’, uit ‘Shambhala – De weg van de krijger’

Wat de Miksang foto’s kenmerkt is eenvoudEen gelukte Miksang foto spiegelt een moment van levendig en geraakt zien. Vanuit innerlijke kalmte is het mogelijk om in iedere situatie geraakt zien te ervaren. Vanuit oprechtheid en met liefdevolle precisie fotograferen we precies datgene. Iets kleins, iets wijds.

De foto laat precies zien wat gezien is, niets is weggelaten en niets is toegevoegd.

Niets teveel in beeld en niets te weinig, precies genoeg. (lees het artikel)

“God is in the details”, meende architect en ontwerper Ludwig van der Rohe.

Kijk ook eens op mijn Instagram pagina, waar ik dagelijks foto’s plaats van mijn ervaringen van iets kleins of iets wijds zien >

VRAAG 2

Je kan toch niet de hele tijd open en onbevangen kijken, en alles binnen laten komen? Het lijkt me erg vermoeiend.

Het tegendeel is waar. Open en onbevangen kijken is niet hetzelfde als alles maar binnenlaten. In Miksang is een sleutelwoord beschikbaarheid. Beschikbaarheid is een combinatie van openheid, oplettendheid en nieuwsgierigheid. En van hieruit merken we op wat vreugdevol resoneert.

We worden niet moe van de wereld, we worden vooral moe hoe wij reageren op de wereld.

We worden moe van het binnenlaten van wat niet vreugdevol resoneert.

  • We worden vooral moe van het vele denken over van alles wat we zien, en over wat in ons leven gaande is.
  • We worden moe van de gesprekken die we in onszelf hebben met onszelf, of met anderen in onszelf.
  • We worden moe van onze innerlijke reactiviteit op van alles nog wat, wat we zelf denken.
  • We worden moe van onze innerlijke en uiterlijke reactiviteit op de dingen, mensen en gebeurtenissen om ons heen.

We worden vooral moe van onszelf.

1. We lopen slaapwandelend rond. We lopen grotendeels slaapwandelend rond; met onze ogen open en met doorlopend gesprekken in onszelf en/of reactieve commentaar in onszelf op de dingen om ons heen. Zo zien we eigenlijk nauwelijks iets. We glijden langs onze dagelijkse wereld, in plaats van dat we contact maken en verbinding ervaren.

We ervaren namelijk de hele dag door directe en levendige visuele ervaringen, met al onze zintuigen. Maar we laten te weinig zintuiglijke ervaringen echt binnenkomen. Dit is uitputtend, want van fijne zintuigelijk ervaringen krijgen we energie!

2. We redeneren geraaktheid wegVeel momenten van directe levendige waarneming redeneren we weg. We voelen ons overweldigd door de veelheid aan prikkels die de hele tijd om ons heen gaande zijn. En dit veroorzaakt vaak het gevoel dat we dingen buiten onszelf moeten houden, en hierin ‘sneuvelen’ ook de ‘geraakte momenten’.

Tegenwoordig is oververmoeidheid en burn-out is een trend.Het grote aanbod aan media en entertainment waar we op in kunnen gaan, en alle publieke reactieve reacties die we kunnen lezen zien en horen, helpen ons niet om innerlijke kalmte het opmerken wat resoneert te ontwikkelen. De wereld om ons heen helpt ons niet om kalmte en innerlijke stilte te ontwikkelen.

3. We worden ook moe van openstaan voor allesHet openstaan voor van alles en nog wat, en ook wat niet positief resoneert. We nemen de hele tijd van alles waar: positief, neutraal en negatief.Als iets niet op een positieve wijze resoneert, maar ons wel raakt, en we besluiten hier op in te gaan: dit is vermoeiend. We komen in een negatieve kritische spiraal terecht, en dit is eenvoudigweg uitputtend.

4. Dramatische effectenOmdat de momenten van geraakt zien genegeerd worden en er toch behoefte is aan geraaktheid en expressie wordt er gezocht en gewerkt. Extreme standpunten worden opgezocht, en de foto’s worden bewerkt met filters als HDR, zware tinten, vage tinten, doordrukken overbelichten of natuurlijke kleuren omzetten in zwart-wit. Dramatische effecten inzetten om iets over te willen brengen is ook een vorm van creativiteit, maar op de lange duur worden we hier moe van. Het is indirecte waarneming.We worden moe van zowel het zelf doen als vaak kijken naar gedramatiseerde foto’s.

Open staan in het hier en nuHet is eenvoudiger om openheid te ontwikkelen en op te merken wat ons vreugdevol en blijmoedig raakt. Dit geeft inspiratie en energie.

  • Waar word je blij van?
  • Wat verrast jou?
  • Wat verwondert jou?

Mijn persoonlijke ervaring, wat ik ontdekte tijdens Miksang Fotografie in het begin, is dat hoe meer openheid ik ervaar voor wat mij zomaar en onverwacht raakt, hoe vaker ik deze momenten opmerk en hoe makkelijker ik het kan toelaten. Zo wordt het steeds makkelijker om te genieten van eenvoudige zintuiglijke geraaktheden, tussen alle dagelijkse dingen door. Niet op speciale plekken, maar altijd in het hier en nu. Of dat nu onderweg is van A naar B, van de voordeur naar de fiets, van de auto naar een afspraak, op weg naar de supermarkt en terug, wachtend op de trein, bus of in een wachtkamer, of van de tafel naar het koffiezetapparaat of een theekan.

Laag in mijn energie en de lichtheid van helder zienAls ik laag in mijn energie zit en een rondje slenter in mijn eigen buurt met mijn camera, met de intentie van onbevangen kijken en wakker zien, voel ik me na 10 minuten alweer geïnspireerd. Al het zware valt van me af in de lichtheid van wakker zien en verwondering. Ik stem mezelf af op helder zien en opgeen idee hebben wat ik ga zien. En dat geeft energie.

Om in deze eeuw even op te houden met rondrennen, rustig in het gras te gaan zitten, de wereld uit te zetten en de aarde weer te voelen, om het oog toe te staan een wilg te zien, een wolk, een blad – dat is een onvergetelijke, wonderbaarlijke ervaring…

Frederick Franck uit ‘De zen van het zien‘

VRAAG 3

Miksang gaat over helder en geraakt zien, zomaar iets zien en ervan genieten. Dit ervaar ik al heel vaak; waarom moet ik dan nog een foto maken?

  1. Wij zijn expressieve wezens. Het creatief uitdrukking geven aan een zintuiglijke ervaring hoort bij onze natuurlijke expressie. Dat zie je aan kinderen; zij drukken zich heel vaak creatief uit, spelen is natuurlijk. Al spelende leren kinderen heel snel. En expressie greven aan wat levendig en vreugdevol resoneert is gezond; het draagt bij aan een langer leven. Toch onderdrukken we deze impulsen en redenen we veel impulsen weg. Doorlopend! “Ik heb het al gezien en dat is genoeg, en het zit nu in mijn hoofd als herinnering” of “ik heb nu geen tijd/zin, dat komt later wel”, is een vorm van het onderdrukken van onze natuurlijk behoefte aan expressie. We worden niet blij als we, op langere termijn, onze creatieve expressie onderdrukken. We verkorten daarmee zelfs ons leven! Onszelf creatief uitdrukken is een levensbehoefte, niet een luxe of een hobby.
  2. Helder zien is inherent aanwezig in ieder van ons; hier worden we mee geboren. Maar dit ervaren we niet altijd zo! Door te spelen het bewust te oefenen in onbevangen kijken, verwonderen én fotograferen, activeren we ons helder zien en blijft ons zicht helder. We denken zoveel dat we helder zien nauwelijks ervaren; we ervaren vooral het denken zelf en de emoties en gevoelens die hieruit voortkomen. Zo vertroebelen we ons helder zien. Net als een raam, die je regelmatig schoon moet maken. Eén keer is niet voldoende voor altijd, want door de tijd en alle weersomstandigheden waar het raam aan is blootgesteld wordt het raam weer vies. En het voelt ook altijd heel fijn als het raam weer schoon is, omdat weweerhelder kunnen zien!
  3. Door je te verbinden aan iets zomaar zien, het toelaten én er expressie aan geven, word je preciezer in wat je echt ziet. Het daadwerkelijk fotograferen maakt dat je meer tijd neemt voor wat je in eerste instantie al levendig gezien hebt. Je neemt de tijd om meer precies te zijn en zo wordt het een complete ervaring: een geheel aan verbinding en intimiteit. De ervaring leert dat het geraakt zien zonder er expressie aan te geven, maakt dat het geziene steeds vager wordt. En een algemene (menselijke) valkuil in de benadering van kunsten is dat de mooiste beelden in het hoofd zitten. En dat een intellectuele verwoording de creatieve expressie is die je deelt. Nee.
  4. Voor mij is het delen van Miksang foto’s, het delen van tijdloze momenten van geraakt zien, mijn manier om eenvoudig, oprecht en gepassioneerd bij te dragen aan een mooiere wereld.

VRAAG 4

Bijna alle Miksang foto’s hebben de regel van derden en de gulden snede in zich. Je doet dus toch aan composite; hoe kies je de compositie zodat je de meest interessante foto krijgt?

Het uitgangspunt in Miksang is dat als we iets zien wat resoneert, vanuit het hart, ogen en geest op één lijn, de waarneming al compleet is. Inclusief de compositie. De compositie zit namelijk al in de resonantie. De compositie ligt al besloten in het geziene. Je hoeft het alleen maar te begrijpen wat wel en wat niet bij het gezien hoort. Dit is intuïtief én precies, en hierin zit een enorme intelligentie.

Dit heeft te maken met heilige geometrie.

Heilige geometrie is de natuurlijke harmonie in alle vormen. Zowel in de natuur als in alles wat we kunnen zien wat prettig voelt: dikke kans dat je resoneert met iets waar heilige geometrie in zit. Dat is de intelligentie van intuïtie. En ook wij bestaan uit heilige geometrie. 

We voelen uit wat wel en niet bij de waarneming hoort. Met de nadruk op voelen. Zo ontwikkelen we vertrouwen dat de compositie er al is. Dit en uitvoelen wat er wel en niet bij hoort is een intuïtief en een precies proces.

De fotoregels zijn ontstaan uit het analyseren van goed gelukte beelden uit het verleden; van schilderijen en foto’s die algemeen hooggewaardeerd worden. Ondanks dat de makers een beeld zeer intuïtief hebben gecreëerd zijn deze regels door post-analyse en metingen ontstaan; om grip te krijgen op hoe zoiets moois gemaakt kan zijn. Wat op zich ook heel leuk moet zijn geweest dit te ontdekken! Maar deze regels zijn niets anders dan een analytische reflectie van de heilige geometrie die al in de beelden besloten ligt. Door kunstenaars gemaakt zonder de toepassing van al deze regels.

In Miksang hebben we deze fotoregels dan ook niet nodig.

Fotograaf Edward Weston over compositie:

Het raadplegen van de compositieregels voordat je een foto maakt, lijkt een beetje op het raadplegen van de wet van de zwaartekracht voordat je gaat wandelen. Zulke regels en wetten zijn afgeleid van het voldongen feit; ze zijn de producten van reflectie.

Een goede compositie is eenvoudigweg de sterkste vorm van zien.

VRAAG 5

Waarom altijd in een rechthoek fotograferen? Zo zien we de wereld toch niet?

Inderdaad zien we iets wat ons raakt niet in een rechthoek of in een vierkant. Vanuit de technische aspecten van het zien en hoe onze ogen werken, zien we het eerder ovaal. En zien we het meest scherp en meest kleurrijk in het midden van onze ogen.

Geraakt zien gebeurt niet persé in het midden van onze ogen, het gebeurt juist vaak dat iets vanuit onze ooghoeken opvalt. Daarna gaan we beter kijken; we richten onze beide ogen om het helemaal in ons op te nemen.

Met de camera als medium geven we op poëtische wijze expressie aan onze ervaringen van geraakt zien.

Expressie geven aan een moment van geraaktheid kan met fotograferen, tekenen, schilderen, schrijven, dichten, beeldhouwen, computerkunst en met alle creatieve expressievormen die er maar zijn. Iedere creatieve uiting is een vertaling van een unieke ervaring van inspiratie, omgezet in een creatieve expressie. Zoals het nog nooit eerder gedaan is!

En ieder medium heeft een specifieke maat en benodigde vaardigheden om het zo natuurlijk én ontspannen mogelijk uit te kunnen drukken.

Met het ambacht fotografie werk je met een rechthoek. Dit hoort bij dit medium en dit weet je van te voren, en je vertaalt een ervaring van zien met dit specifieke medium. Met alle mogelijkheden en beperkingen die dit met zich meebrengt. En ook; niet alles wat je geraakt ziet valt uit te drukken in een rechthoek, of met één enkele foto. Soms is bijvoorbeeld filmen geschikter.

En soms is loslaten het beste wat je kan doen, en loop je door 🙂

Tegenwoordig kan je op de camera instellen of je met een rechthoek, vierkant of panoramisch beeld wilt fotograferen. Ik geef de voorkeur aan het gebruik maken van de hele sensor, de volledige rechthoek. Met iedere andere instelling van formaat gebruik je slechts een deel van de sensor. Persoonlijk vind ik dit zonde van de sensor.

Ook vind ik eenvoudiger om met één formaat te werken; de maat van de hele sensor.

Tip: ken je camera en lens, met alle mogelijkheden en beperkingen

VRAAG 6

Waarom fotografeer je alleen in kleur? Met zwart-wit vind ik het er vaak beter uitzien.

Omdat we de wereld in kleur zien.

In Miksang zijn we geïnteresseerd om datgene wat we zien te fotograferen zoals we het zien, in de kleuren zoals we het zien. Zodat de foto laat zien wat wij werkelijk gezien hebben.

De nostalgie van het zwart-wit fotograferen stamt uit de tijd vóór kleurfotografie. Fotografie is begonnen in 1826 met zwart-wit, en tot rond 1960 was dit het meest betaalbare. In 1860 werd de eerste kleurenfoto gemaakt, maar tot 1960 was zwart-wit fotografie het meest betaalbare voor iedereen.

Zodra het fotograferen in kleur betaalbaar werd in 1960, stapten de meeste fotograferen over. Dit opende ook de deur voor de consument, en fotograferen in kleur werd voor iedereen toegankelijk.

Dit gezegd hebbende is ieder helemaal vrij om te kiezen of je fotografeert met of zonder filters; het is allemaal creatieve expressie!

Vanuit Miksang en vanuit pure waarneming is het verlangen naar foto’s in zwart-wit, of de zwart-wit fotografie mooier vinden, eenvoudigweg een mentale voorkeur: een externe fotografische filter die een interne mentale filter weerspiegelt

Heb jij een andere vraag over Miksang Contemplatieve Fotografie? Iets wat je graag wilt weten maar hier niet in staat? Kom naar de eerstvolgende Open Lezing 🙂 Of laat het mij hieronder weten.

This post is also available in: Engels

  • Hoi Hèlen,
    In dit artikel heb je helder verwoord wat soms lastig is om uit te leggen wat Miksang is, of wat het voor je betekent.
    Ik kan aan iemand vertellen dat het me zo’n blij gevoel geeft, momenten die altijd voorbij komen en zich aandienen. Pas als je door o.a. een foto dit ‘gevoel’ laat zien, kan een ander (hopelijk) het bevroren moment ook ervaren.

    • Fijn Karin, het gaat inderdaad over voelen wat er gezien is. De ervaring van Miksang is niet altijd makkelijk uit te leggen in woorden. Voor de kijker is dit precies zo, eerst is er het moment van geraaktheid, en dan komt (de behoefte aan) een uitleg of een verklaring. Dat is menselijk 🙂