Contemplatieve fotografie is niet wat je denkt

Echt zien is diep verbonden met ons hart.

Als iets resoneert voelen we dat altijd eerst via ons hart.

We zien iets en zijn geraakt, blij, verrast. Ons hart is geraakt.

Iets wat resoneert is plotseling, onbedacht en komt uit het niets.

Het trekt onze aandacht, zonder reden. Het is direct en levendig.

Als we zomaar iets zien, dus we waren er niet naar op zoek, dan voelen we dat in ons lichaam. Als een kleine of grotere sensatie, een prikkel.

Iets wat resoneert, wat we zomaar zien noemen we ‘een flits van waarneming’.

Een flits van waarneming is altijd een ervaring in het nu, een ervaring van volledige verbinding in het nu.

Denken over wat we zien is iets heel anders

De snelheid van onze gedachten is razendsnel!

Denken gaat zo snel dat we vaak niet door hebben dat we al meteen een gedachte of een aanname of een oordeel hebben over iets wat we zien.

De snelheid verhindert de ervaring van de natuurlijke verbinding, en verhindert de ervaring van het voelen.

We kunnen niet tegelijk denken en voelen; het is of het één of het ander.

In de praktijk werkt dat als volgt; je ziet een bloemenkraam en overweegt om bloemen mee te nemen.”Hé leuk, narcissen – o ja want het wordt weer lente. Die rode met die lange stelen zijn ook mooi, hoe heten ze ook alweer, maar heb ik daar wel een vaas voor? Welke vaas zal ik voor deze bloemen gebruiken?’ En je denkt aan een vaas die in de kast staat of ergens in huis.

Dus: je ziet bloemen, noemt het bloemen en je denkt er van alles over.

Tussendoor ervaar je ook momenten van geraakt zien. de mooie vorm van een bloem, of het grappige patroon van de gebundelde narcissen. Maar zo kort, dat je het vaak niet echt opmerkt of wegwuift.

De snelheid van het denken maakt dat de ervaring van geraakt zien verschuift naar het redenerend denken.

Je aandacht is verschoven.

Je bent nog steeds in het nu, en je bent aandachtig denkende.

De beoefening van contemplatieve fotografie

De beoefening van contemplatieve gaat met name over beschikbaar zijn. Voor de momenten van zien in jouw directe omgeving.
Beschikbaar zijn is een staat van zijn met open hart, een wakkere blik en een kalme geest.

We zijn vaak niet beschikbaar. Omdat we zoveel denken – de geest is druk. Ons hart is gesloten en onze ogen zijn wel open maar die staan vaak op de stand ‘functioneel zien’. Dit betekent dat we onderweg wel het één en ander opmerken, als een stoplicht, een afslag, een zebrapad, open deur een of een dichte deur, maar we zien niet echt iets als in geraakt zien.

Dit zijn de twee voornaamste obstakels voor beschikbaar zijn:

  1. We denken over van alles en nog wat in onszelf. We hebben gesprekken met onszelf in onszelf, gesprekken met anderen in onszelf en andere versies van dezelfde gesprekken. Gesprekken die we al gevoerd hebben of die we nog gaan voeren en dit herhalen we eindeloos. Dit heet de innerlijke dialoog.
    Dit is in contemplatieve fotografie een groot obstakel die we meteen in het begin tekkelen.
  2. Een andere obstakel waardoor we niet beschikbaar zijn is het benoemen.
    Als we dan iets zien dan benoemen we het meteen en doorlopend; auto, boom, huis, baby, volle maan, regen etc. Dit delen we vervolgens in in ‘vind ik leuk’ en ‘vind ik niet leuk’ of ‘interesseert me niet’. En als fotografieliefhebbers delen we het in in ‘dit maakt een mooie foto’ en ‘dat maakt geen mooie foto’ of ‘niet interessant’. Hier bovenop hebben we ook nog associaties; hetgeen wat we zien doet ons denken aan iets soortgelijks wat we eerder hebben ervaren. En hup daar gaat onze aandacht naar toe, en we mijmeren ongebreideld door. Ondertussen hebben we helemaal losgelaten wat we in eerste instantie zagen.
    Dit obstakel tekkelen we ook meteen.

Denken is handig en onmisbaar

Maar teveel denken leidt vaak tot ongewenste bijkomstigheden zoals ontevredenheid, oververmoeidheid, somberheid, een onbevredigd verlangen en nog veel meer. En tja, we zijn ontzettend goed in het denken, dit hebben we tenslotte ons hele denkende leven al getraind.

Het goede nieuws is dat, ondanks dat het vaak lijkt alsof ons denken non-stop doorgaat, er hiaten tussen onze gedachten zitten. Deze hiaten is tevens onze innerlijke ruimte. Deze ruimte kunnen we vergroten, onder andere met oefeningen als mindfulness en meditatie. Daar worden we namelijk blij, rustig en ontspannen van.

In contemplatieve fotografie vergroten we deze ruimte en vanuit deze openheid fotograferen we.
We trainen het rusten in onze innerlijke ruimte.

We ontspannen en oefenen om geen idee te hebben, in het nu

Met de beoefening van contemplatieve fotografie ontspannen we ons denken én we ontwikkelen beschikbaarheid, een combinatie van opmerkzaamheid, zintuigelijke openheid en een onbevangen kijken. We worden beschikbaar.

Niet straks of later of volgende week op die mooie plek, maar waar je nu bent. Nu.

‘Straks’ is geen nu, en bestaat ook niet als ervaring.

Met visuele oefeningen en foto-opdrachten ontwikkelen we basisopmerkzaamheid voor de ervaringen van flitsen van waarneming en hoe we oprecht fotograferen; precies dat wat we gezien hebben.

We trainen ‘geen idee hebben’, ons hart openstellen en met een wakkere blik waarnemen.

Tegelijk laten we op deze wijze ons denken even met rust.

Een echte win-win beoefening 🙂

Fris zien

‘Fris’ is het tegenovergestelde van conceptueel.

‘Fris’ is het tegenovergestelde van een thema of een idee.

Dit is heel anders dan het kiezen van een thema een idee uitwerken; je gaat op zoek.
Op zoek gaan naar iets wat je wilt zien vernauwt de blik. Je zoekt tot je het vindt. En alles wat je onderweg tegenkomt merk je niet of nauwelijks op. Je loopt namelijk met een interne filter rond, wat alles eruit filtert wat niet bij het gekozen thema of idee hoort.

‘Fris’ is van te voren geen idee hebben.

Dit lijkt misschien moeilijk en wellicht oncomfortabel.
Moeilijk, nee.
Oncomfortabel, ja soms wel, want je haalt jezelf uit de comfortzone van het denken. Zelfs als je denkt dat je niet zoveel denkt.

Ik spreek uit eigen ervaring. Ik mediteerde tenslotte al zo’n 12 jaar, en dacht dat ik wel een kalme geest had. Een gekalmeerde geest ja, maar tijdens mijn eerste Miksang workshops ervaarde ik een nieuwe laag van snelheid van mijn denken, én ook het plezier van de tijd nemen om te kijken, zien en fotograferen.

‘Fris’ gaat over de ervaring van direct zien; de directheid van het eerste moment van zien en de directheid van het voelen van een flits van waarneming, die eerste sprankeling van geraaktheid.

‘Fris’ is het moment voordat je erover gaat nadenken, voordat de associatie op gang komt.

Deze momenten kennen we allemaal, en ervaren we ook iedere dag wel een aantal keer.

Dit is hoe kinderen de wereld ervaren; fris en onbevangen, zonder oordeel, zonder indeling van leuk, niet leuk en niet interessant, zonder associaties. En kinderen volgen de hele tijd wat resoneert op dit moment, niet later of straks.

Wij hebben dat ook nog steeds; de onbevangenheid en de impuls van het opvolgen. Maar we zijn ook goed geworden in het negeren van deze momenten. Want, “je kan toch niet de hele tijd met kinderlijke vreugde door de wereld lopen?”

Gelukkig houdt het fotograferen ons gegrond en volwassen genoeg 🙂

In contemplatieve fotografie nemen we de tijd voor ‘fris’. Zodat we deze momenten van levendig en direct zien herkennen, vertrouwen, en toelaten. Lang genoeg om te begrijpen wat we ‘fris’ zien. Zo verbinden we ons weer met kinderlijke vreugde!

Contemplatieve fotografie is niet wat je denkt, het is wat je ziet.

Pure fotografische expressie

Nu komt het fotograferen met de camera aan bod.
We vertrouwen onze hartervaring, en geven uitdrukking aan de ervaring van levendig, direct en fris zien.
Met de camera als middel van expressie.

Deze ervaring van direct zien is en blijft de rode draad gedurende het hele proces.
We houden voeling met het ‘fris’ en geraakt zien.
Vanaf het begin van zomaar iets zien, tot en met het eind, als we de knop indrukken.

Zo beoefenen we niet alleen fotograferen.
We beoefenen volledig verbonden en vol vertrouwen in het NU zijn.
We beoefenen expressie geven aan momenten van zomaar geraakt zijn.
We beoefenen plezier!

Er gebeurt iets magisch

De schoonheid van de alledaagse wereld laat zich aan ons zien. En wij zien het.
De magie van oneindige waarnemingen.
De magie van levendig waarnemen.
De magie van vreugdevolle verbinding.

Mijn Hart Advies

Laat los wat je wilt zien, wees nieuwsgierig en wacht af wanneer iets resoneert, zomaar uit het niets.
Wandel langzaam met lichte tred en zachtmoedig hart.

©Hèlen A Vink